Những bài văn hay lớp 9

Hướng dẫn soạn văn Đoàn thuyền đánh cá của Huy Cận

Hướng dẫn soạn văn Đoàn thuyền đánh cá sẽ cung cấp lời giải chi tiết cho hệ thống câu hỏi cơ bản và nâng cao sách giáo khoa. Để có quá trình hiệu quả nhất, các bạn hãy cùng tham khảo nhé!

I. Hướng dẫn tìm hiểu

Câu 1:  Bài thơ được triển khai theo trình tự chuyến ra khơi của đoàn thuyền đánh cá. Dựa vào trình tự ấy, em hãy tìm bố cục của bài thơ

Hãy nêu và không gian được miêu tả trong bài thơ.

  • Bố cục bài thơ được chia làm 3 đoạn:

+ Đoạn 1: Hai khổ thơ đầu: Cảnh đoàn thuyền đánh cá ra khơi và tâm trạng náo nức của .

+ Đoạn 2: Bốn khổ thơ tiếp theo: Cảnh đoàn thuyền đánh cá trên biển

+ Đoạn 3: Còn lại: Cảnh đoàn thuyền trở về trong bình minh.

  • Thời gian được miêu tả trong bài thơ là nhịp tuần hoàn của vũ trụ: từ lúc đoàn thuyền ra khơi khi   buông xuống đến đêm rồi đến lúc bình minh khi đoàn thuyền trở về.
  • Không gian biển cả rộng lớn, bao la với mặt trời, mặt biển, gió, trăng.

Câu 2: Hình ảnh người và công việc của họ được miêu tả trong không gian nào? Bằng những biện pháp nghệ thuật gì, tác giả đã làm nổi bật vẻ đẹp và sức mạnh của con người trước thiên nhiên, vũ trụ?

  • Hình ảnh người lao động và công việc của họ được miêu tả trong gian bao la, rộng lớn của biển cả mênh mông. Công việc ấy gắn liền, hòa quyện với nhịp sống của thiên nhiên đất trời.
  • Bằng biện pháp nhân hóa “Thuyền ta lái gió với buồm trăng- Lướt giữa mây cao với biển bằng” để gợi tả hình ảnh con thuyền ra khơi với sự hào hứng. Sự kết hợp của con người và thiên nhiên vũ trụ khiến cho không gian trở nên bay bổng, lãng mạn.
  • Biện pháp so sánh, liệt kê tác giả đã cho thấy sự giàu có, phong phú của biển cả, tâm trạng vui tươi, nô nức của con người.
Xem thêm:  Soạn bài quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả
huong dan soan van doan thuyen danh ca cua huy can - Hướng dẫn soạn văn Đoàn thuyền đánh cá của Huy Cận
Hướng dẫn soạn văn Đoàn thuyền đánh cá của

Câu 3: Bài thơ có nhiều hình ảnh đẹp tráng lệ, thể hiện sự hài hòa giữa thiên nhiên và con người. Em hãy chọn một số hình ảnh đặc sắc trong các khổ thơ 1,3,4,7. Bút pháp xây dựng hình ảnh của tác giả trong bài thơ có đặc điểm gì nổi bật?

  • Bài thơ có nhiều hình ảnh đẹp tráng lệ thể hiện sự hài hòa giữa thiên nhiên và con người. Ngay khổ thơ đầu tiên đã cho thấy điều đó. Đó là khi hoàng hôn vừa tắt, màn đêm buông xuống. Một khung cảnh vừa bao la, rộng lớn, vừa gần gũi với con người: “Mặt trời xuống biển như hòn lửa – Sóng đã cài then đêm sập cửa”. Một phép so sánh độc đáo. Mặt trời giống như một hòn lửa lớn đang từ từ lặn xuống biển. Trời biển có sự giao hòa tuyệt đối. Mặt biển mênh mông, mát mẻ kia sẽ làm dịu đi cái nóng của “hòn lửa”. Nhà thơ có một trí phong phú khi liên tưởng vũ trụ chính là bao la, màn đêm là cánh cửa khổng lồ, những con sóng là then của những cánh cửa để đóng chặt màn đêm. Vũ trụ đi vào trạng thái nghỉ ngơi, ấy cũng là lúc đoàn thuyền đánh cá và những người dân lao động ra khơi bắt đầu ngày làm việc.
  • Bút pháp so sánh, liên tưởng độc đáo.
Xem thêm:  Viết một bài văn tả cảnh sau cơn mưa

Câu 4: Bài thơ có nhiều từ hát, cả bài cũng như một khúc tráng ca. Đây là khúc ca gì và tác giả làm thay lời ai? Em có nhận xét gì về âm hưởng, giọng điệu của bài thơ? Các yếu tố: thể thơ, vần, nhịp đã góp phần tạo nên âm hưởng của bài thơ như thế nào?

  • Bài thơ có 4 từ “hát”, đó như một khúc tráng ca ca ngợi những người dân lao động với tinh thần làm chủ , với niềm vui phơi phới mà tác giả viết thay cho những người dân lao động.
  • Âm hưởng, giọng điệu khỏe khoắn, hào hùng như khúc hát say mê, hào hứng khi làm chủ thiên nhiên, đất trời.
  • Thể thơ 7 chữ ngắn gọn, quen thuộc, cách gieo vần biến hóa, linh hoạt. Vần trắc xen lẫn vần bằng, vần liền xen lẫn vần cách, nhịp thơ chắc khỏe đã góp phần tạo nên âm hưởng hào hùng cho bài thơ.

Câu 5: Qua những bức tranh về thiên nhiên và con người lao động trong bài thơ, em có nhận xét gì về cái nhìn và cảm xúc của tác giả trước thiên nhiên đất nước và con người lao động?

  • Nhà thơ có cái nhìn đầy tươi mới và cảm xúc hào hứng, đầy niềm vui trước thiên nhiên đất nước và con người lao động. Thiên nhiên và con người có sự giao hòa. Cái nhìn đầy tin tưởng và lạc quan ấy là kết quả của chuyến đi dài ngày của tác giả nơi vùng mỏ Quảng Ninh. Cũng bắt đầu từ đây hồn thơ của Huy Cận lại trở về với niềm vui, sự lạc quan, tin tưởng.
Xem thêm:  Hướng dẫn soạn văn Bài thơ về tiểu đội xe không kính của Phạm Tiến Duật

II. Luyện tập

Viết một đoạn phân tích khổ thơ đầu hoặc thơ cuối của bài thơ

Gợi ý: Khổ thơ đầu

  • Đó là cảnh đoàn thuyền đánh cá giăng buồm ra khơi.
  • Hai câu thơ đầu: Không gian và thời gian lúc đoàn thuyền đánh cá ra khơi:

+ Không gian: bao la, mênh mông của biển cả với mặt trời, mặt biển

+ Thời gian: khi hoàng hôn đẵ tắt, biển chìm vào đêm

Tác giả có  một so sánh thú vị, độc đáo.

  • Hai câu tiếp theo: Cảnh ra khơi của đoàn thuyền đánh cá

Tiếng hát của những người dân lao động hòa cùng với gió trời, thổi căng cánh buồm của sự sống, của niềm hăng say lao động.