Những bài văn hay lớp 11

Hướng dẫn soạn văn Vịnh khoa thi hương – Chương trình Ngữ văn lớp 11

vanmaubathu img - Hướng dẫn soạn văn Vịnh khoa thi hương – Chương trình Ngữ văn lớp 11

Hướng dẫn soạn văn Vịnh khoa thi hương dưới đây sẽ cung cấp lời giải chi tiết cho hệ thống câu hỏi từ cơ bản đến nâng cao trong sách giáo khoa Ngữ văn 11. Để có quá trình tìm hiểu bài thơ Vịnh khoa thi hương tốt nhất, các bạn hãy cùng tham khảo nhé.

I. Hướng dẫn tìm hiểu

Câu 1. Hai câu đầu cho thấy kì thi có gì khác thường? (Chú ý phân tích kĩ từ “lẫn)

Trả lời:

Hai câu thơ đầu đã miêu tả chi tiết hoàn cảnh tổ chức khoa thi:

“Nhà nước ba năm mở một khoa,

Trường Nam thi lẫn với trường Hà”

Tác giả đã miêu tả về cuộc thi Hương- được tổ chức ba năm một lần trong chế độ xã hội phong kiến xưa. Tuy nhiên với từ “lẫn”, câu thơ đã thể hiện rõ giọng điệu hài hước, mặc dù khoa thi này do nhà nước tổ chức, cứ ba năm  một lần nhưng lại có một sự xáo trộn đến chua chát. Thí sinh của trường Nam thi lẫn với trường Hà đã thể hiện sự lộn xộn, bát nháo của một cuộc thi mang tầm cỡ quốc gia.

Xem thêm:  Phân tích chất thơ trong truyện ngắn Hai đứa trẻ của nhà văn Thạch Lam

Câu 2. Anh (chị) có nhận xét gì về hình ảnh sĩ tử và quan trường? Từ hai câu thơ 3 và 4, anh (chị) có cảm nhận như thế nào về cảnh thi cử lúc bấy giờ?

Trả lời

Trong bức tranh của cuộc thi Hương lẫn lộn giữa trường Nam và trường Hà, hình ảnh sĩ tử hiện “lôi thôi”, còn quan trường lại gắn với sự lộn xộn “ậm ọe”, “miệng thét loa”:

Hai câu thực miêu tả thật cảnh trường thi gắn với sự mỉa mai và giọng điệu hài hước:

Lôi thôi sĩ tử vai đeo lọ,

   Ậm oẹ quan trường miệng thét loa.

Tác giả đã sử dụng biện pháp đảo trật tự cú pháp của câu: “Lôi thôi sĩ tử”, “ậm oẹ quan trường” kết hợp với các từ tượng hình: lôi thôi, đeo lọ cùng với những từ chỉ âm thanh: ậm oẹ, thét loa làm cho quang cảnh thi trở nên nhốn nháo, ô hợp. Một cuộc thi Hương mang tầm cỡ quốc gia lại không hề có sự trang nghiêm mà nhốn nháo, ầm ĩ như không gian chợ búa, sĩ tử không hiện lên với phong thái thư sinh mà là sự nhếch nhác. Thông qua việc miêu tả cảnh trường, tác giả đã phản ánh sự suy vong của một nền học vấn cũng như xuống cấp và lỗi thời của nền văn hóa Nho học.

huong dan soan van vinh khoa thi huong – chuong trinh ngu van lop 11 - Hướng dẫn soạn văn Vịnh khoa thi hương – Chương trình Ngữ văn lớp 11
Hướng dẫn soạn văn Vịnh khoa thi hương – Chương trình Ngữ văn lớp 11

Câu 3. Phân tích hình ảnh quan sứ, bà đầm và sức mạnh châm biếm, đả kích của biện pháp nghệ thuật đối ở hai câu 5,6

Trả lời

Xem thêm:  Giới thiệu về nhà thơ Trần Tế Xương – Tác giả của bài thơ Thương vợ

Thông qua việc sử dụng nghệ thuật đối, hình ảnh quan sứ, bà đầm hiện lên tô đậm sắc thái châm biếm, đả kích. Quyết định kết quả của cuộc thi là những nhân vật tầm cỡ không biết gì về Nho học và hiện lên với bộ dạng làm màu và tô điểm cho cảnh nhốn nháo chốn quan trường. “Váy lê quét đất” đối với “Lọng cắm rợp trời” (còn làm nhục quốc thể) chao ôi thật chua chát.

Biện pháp đối còn được sử dụng giữa câu trên và câu dưới: Cờ- vây, rợp trời – quét đất tạo nên sắc thái trào lộng, mỉa mai, đả kích hết sức mạnh mẽ. Hai câu thơ câu thơ vạch trần sự nhếch nhác, tuỳ tiện của khoa cử lúc bấy giờ. Qua đó chúng ta thấy được nỗi niềm xót xa của tác giả.

Câu 4. Phân tích tâm trạng, thái độ của tác giả trước cảnh tượng trường thi. Lời gọi của Tú Xương ở hai câu thơ cuối có ý nghĩa tư tưởng gì?

Trả lời

Câu kết là câu hỏi chất vấn người khác- tức những “nhân tài đất Bắc”- những sĩ tử thuộc tầng lớp trí thức. Trong hoàn cảnh đất nước đang mất độc lập, mất đi chủ quyền thì việc họ chạy theo danh vọng còn có ý nghĩa gì. Câu hỏi giống như hồi chuông cảnh tỉnh về nỗi đau mất  nước.

Lời thơ được viết theo cảm quan trào phúng nhưng chất chứa tâm sự đau đớn của một người trí thức yêu nước.

Xem thêm:  Trình bày suy nghĩ của anh chị về lòng biết ơn trong cuộc sống

II. Luyện tập

DMCA.com Protection Status