Những bài văn hay lớp 11

[Văn mẫu bất hủ] Phân tích tác phẩm Hai đứa trẻ của Thạch Lam

[Văn mẫu bất hủ] tác phẩm của

Dàn ý chi tiết

1. Mở bài

+ Tác giả: Thạch Lam, nhà văn xuất sắc thế kỷ XX, thành viên Tự Lực văn đoàn, cuộc đời tác giả, nghệ thuật.

+ Các tác phẩm tiêu biểu của Thạch Lam: Gió đầu mùa (1937), Nắng trong vườn (1938), Sợi tóc (1942)…

+ Tác phẩm: trong tập truyện ngắn Nắng trong vườn, truyện ngắn đặc sắc, hòa quyện giữa yếu tố hiện thực và lãng mạn trữ tình.

2. Thân bài:

Không gian và thời gian của câu truyện:

+ Buổi chiều ở phố huyện: mặt trời đỏ rực, mây hồng như hòn than sắp tàn, ếch kêu, muỗi vo ve.

+ Làng quê buồn và u tịch: ngập trong bóng tối, ánh đèn leo loét.

Hình ảnh người nghèo ở phố huyện:

+ Những người bán hàng về muộn, nhặt nhạnh

+ Mẹ con chị Tí, ngày mò cua bắt ốc, tối đến bán hàng nước, không kiếm được là bao

+ Chị em Liên những người Hà Nội sa cơ, tập quen nếp sống làng quê, bươn chãi với hàng tạp hóa.

+ Nhiều mảnh đời cơ cực khác: gánh phở xa xỉ của bác Siêu, gia đình bác xẩm, những người phu xe…

Sự trông đợi chuyến tàu khuya, thể hiện đổi đời, mong mỏi tốt đẹp hơn.

+ Không chỉ là chờ đợi những hành khách, chờ đợi chuyến tàu mang cuộc sống khác đi qua, mang ánh sáng rực rỡ đến.

+ Hình ảnh đối lập khi đoàn tàu đến và khi tàu đi qua: ánh sáng và sự náo nhiệt trên đoàn tàu đối lập với cái tĩnh mịch, yên ắng của đồng ruộng, làng quê.

3. Kết bài

+ Sự tinh tế của Thạch Lam khi lựa chọn viết theo cái nhìn của những đứa trẻ: để nỗi cơ cực không quá bi thương.

+ Tình cảm và sự cảm thông sâu sắc của tác giả với những mảnh đời cơ cực.

phan tich tac pham hai dua tre - [Văn mẫu bất hủ] Phân tích tác phẩm Hai đứa trẻ của Thạch Lam

Phân tích tác phẩm Hai đứa trẻ

Bài văn tham khảo

Xem thêm:  Hướng dẫn soạn văn Luyện tập viết Bảng tin – Chương trình Ngữ văn lớp 11

Thạch Lam là một nhà văn xuất sắc của thế kỷ XX, ông là thành viên của Tự lực văn đoàn, từ nhỏ ông sống ở vùng phố huyện nghèo, có lẽ vì vậy mà chính ông cảm nhận sâu sắc được những nổi cơ cực, vất vả của người lao động . Thạch Lam được nhận xét là người đôn hậu và tinh tế, nên ông cũng có quan niệm  văn chương lành mạnh và tiến bộ, biệt tài của ông là về mảng truyện ngắn. Mỗi truyện của Thạch Lam như một bài thơ trữ tình, giọng điệu điềm đạm nhưng chứa đựng biết bao tình cảm mến yêu chân thành và sự nhạy cảm của tác giả trước những biến đổi của cảnh vật và lòng người. Văn ông trong sáng, giản dị mà thâm trầm, sâu sắc. Thạch Lam có nhiều tác phẩm xuất sắc, tiêu biểu như: các tập truyện ngắn Gió đầu mùa (1937), Nắng trong vườn (1938), Sợi tóc (1942)… Truyện ngắn Hai đứa trẻ được in trong tập Nắng Trong vườn, đây là một truyện ngắn đặc sắc và mang đậm hơi hướng của Thạch Lam, hòa quyện giữa yếu tố hiện thực và lãng mạn trữ tình.

Tác phẩm mở đầu bằng việc mô tả không gian và thời gian, một cái chòi ở phố huyện nhỏ vào lúc chập tối. Mặt trời lúc này đỏ rực như lửa, mây thì hồng như hòn than sắp tàn. Buổi chiều của làng quê hiện lên êm ả, vắng lặng chỉ có tiếng ếch nhái kêu ngoài đồng ruộng và tiếng muỗi vo ve. Chiều quê buồn, ngập trong bóng tối, khi các nhà đều đã lên đèn, ánh sáng cũng chỉ leo loét, không làm sáng được một không gian chỉ đủ để thấy “cát lấp lánh từng chỗ”, “hòn đá nhỏ một bên sáng, một bên tối”.

Trong cái vắng lặng, yên tĩnh của phố huyện nghèo những lao động, những mảnh đời cơ cực được khắc họa rõ nét. Từ những người bán hàng, cố gắng bán đến muộn, những đứa trẻ lom khom “nhặt nhạnh những thanh nứa, thanh tre hay bất cứ thứ gì người bán hàng bỏ lại”.

Ở phố huyện nghèo này dường như ai cũng cơ cực, họ sống dựa vào ga tàu với những chuyến tàu chở người Hà Nội về ngang. Sau một ngày vất vả, tối đến lại trong chờ vào chuyến tàu đêm, như mẹ con chị Tí “ngày, chị đi mò cua bắt tép; tối đến chị mới dọn cái hàng nước”, nơi phố huyện nhỏ bé, vắng lặng có là mấy người, mà mảnh đời ai cũng lam lũ, cơ cực, chị Tí vất vả là vậy nhưng cũng “chả kiếm được bao nhiêu, nhưng chiều nào chị cũng dọn hàng, từ chập tối đến đêm”, quanh đi quẩn lại hàng bán cũng chỉ được mấy người quen thuộc, cơ cực nhưng vẫn phải bám trụ vì bởi không bán thì biết làm sao.

Xem thêm:  Phân tích bài thơ “Tôi yêu em” của Puskin

Ngay cả chị em Liên, những đứa trẻ Hà Nội, khi gia đình sa sút về ở tại vùng quê nghèo này. Để thích nghi với cuộc sống nơi đây, để phụ giúp thầy mẹ, Liên phải tập quen dần, quen dần với cái bóng tối tràn ngập mà vốn đứa trẻ nào cũng hãi, tập quen với cơ cực và lao động, ở cái tuổi bé xíu thay vì được vui chơi chị em Liên phải phụ giúp mẹ trong quán tạp hóa, Liên lại tự hào lắm vì chị chứng tỏ mình là con gái lớn và đảm đang. Chị em Liên phải thức đến tận khuya, đợi đến chuyến tàu cuối, hoạt động cuối cùng của phố huyện chỉ để xem có bán được gói thuốc hay bao diêm nào không.

Những cuộc đời cơ cực của người lao động nghèo vất vả mưu sinh, sống dựa vào ga tàu còn có gánh Phở của bác Siêu, ở phố huyện nghèo đấy là thức quà xa xỉ hay gia đình bác xẩm, cả nhà ba người trên một manh chiếu, sống dựa vào tiếng đàn bầu và lời hát rong, những bác phu xe uống nước chè, hút thuốc lào đợi chuyến tàu cuối để được thêm vài người khách… “chừng ấy người trong bóng tối mong đợi cái gì tươi sáng cho sự sống nghèo khổ của họ”.

Sự chờ đợi của tất cả họ là chuyến tàu đêm khuya, như chị em Liên cũng chờ đợi chuyến tàu là hoạt động cuối cùng của đêm khuya ấy, không hẳn đợi để bán được thêm thứ gì đó, thứ mà chị em Liên trông đợi chính là được ngắm nhìn thứ ánh sáng mà đoàn tàu mang lại. Thứ ánh sáng của phố thị phồn hoa, của cuộc sống xa hoa, rực rỡ, con tàu mang đến một thế giới khác, một thế giới khác hẳn với nơi quê nghèo yên tĩnh, vắng lặng.  Trên chuyến tàu là những ánh đèn sáng trưng, là lố nhố người và người, mang đến hình ảnh rực rỡ và huyên náo, chuyến tàu chính là khát vọng và mong ước của những con người nơi phố huyện nghèo, những người ước ao có một cuộc sống tươi đẹp hơn, xa hoa và náo nhiệt hơn. Sự đối lập giữa cảnh đoàn tàu đến và khi đoàn tàu đi qua không gian lại bao trùm bởi bóng tối và yên lặng của đất, của đồng ruộng mênh mông chính là thể hiện khát vọng thoát khỏi cái u tối, tĩnh mịch của nghèo đói, khát khao muốn vươn lên có cuộc sống ấm no, sung túc và náo nhiệt hơn.

Xem thêm:  Phân tích Chiều Tối hay nhất của học sinh giỏi.

Thạch Lam lựa chọn viết về phố huyện nghèo qua cái nhìn của đứa trẻ, để làm dịu đi cái u tối, tịch mịch của nghèo khổ và cơ cực. Từ trong những bóng tối của làng quê nghèo sự trong sáng, non nớt và lương thiện của đứa trẻ mang đến ánh sáng hy vọng cho quê nghèo. Sự lương thiện, trong sáng từ trái tim Liên, em thương những đứa trẻ nghèo dù ngay cả em cũng chẳng có tiền cho chúng; em vừa thương vừa sợ cụ Thi, một người hơi điên hay đến mua rượu, em lúc nào cũng rót cho cụ một ti rượu đầy. Em thương sự cơ cực của mẹ con chị Tí, thương bác xẩm hát mà chẳng có người nghe, thương bác Siêu với gánh hàng xa xỉ…Dưới ánh nhìn non nớt của một đứa trẻ, sự u tối và tĩnh mịch của làng quê nghèo cũng nhẹ nhàng hơn, êm ả hơn, dù vậy cái buồn vẫn thấm thía vào tâm hồn ngây thơ, từ đó khắc họa sâu sắc hơn khát vọng mong muốn được có cuộc sống tươi đẹp hơn qua trông chờ, mong đợi để được nhìn ánh sáng trên tàu.

Hai đứa trẻ được Thạch Lam viết nên từ sự xót thương đối với những con người sống cơ cực, nghèo khổ, quẩn quanh và sự cảm thông, trân trọng của ông trước mong ước của họ về một cuộc sống tươi sáng hơn. Với cốt truyện đơn giản, nhưng nhẹ nhàng, trữ tình cái cơ cực, vất vả được miêu tả không gây nên áp lực hay nỗi đau mà chỉ nhẹ nhàng, sâu lắng cũng đủ làm thấm thía đến nỗi xót thương của người đọc. Đây cũng là phong cách viết độc đáo của Thạch Lam, viết truyện mà không chuyện, đi sâu vào nội tâm nhân vật với những cảm xúc mong manh, mơ hồ trong cuộc sống hàng ngày.

Võ Thị Bảo Trân